Strona główna

Dodatkowe uprawnienia pracownicze dla osób z niepełnosrpawnościami zostały uregulowane w rozdziale 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a także w rozporządzeniach wykonawczych do tej ustawy

Uprawnienia pracownicze przysługują osobie z niepełnosprawnością od dnia, od którego została ona wliczona do stanu zatrudnienia osób niepełnpsprawnych u danego pracodawcy. Osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych, począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwoerdzającego niepełnosprawność. 

Czas pracy: nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo. Natomiast osoby z niepełnosprawnością zaliczaną do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności mogą pracować do 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Osoba z niepełnosprawnością nie może być zatrudniona w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych. Wymeinionych wyżej ograniczeń czasu pracy osób z niepełnosprawnością nie stosuje się do: 

  • osób zatrudnionych przy pilnowaniu
  • osób, które wyrażą na to zgodę, na wniosek zatrudnionego, lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub, w razie jego braku, lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą. 

 Przerwy w pracy: na podstawie art.134 Kodeksu pracy wszystkim pracownikom, których dobowy wymiar czasu pracy wynosi co najmniej 6 godzin, przysługuje prawo do przerwy w pracy trwającej co najmniej 15 minut. Osobie z niepełnosprawnością  - bez względu na dobowy wymiar czasu pracy - przysługuje ponadto prawo do dodatkowej przerwy w pracy w wymiarze 15 minut na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Czas obu wymienionych przerw jest wliczany do czasu pracy.  

 Osobie zaliczonej do znacznego lub umairkowanego stopnia niepełnosprawności przysluguje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymairze 10 dni roboczychw roku kalendarzowym. Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego osoba nabywa po przepracowaniu jednego roku po dniu zlaiczenia jej do jednego z tych stopni niepełnosprawności. Urlop ten nie przyslugjuje oobie uprawnonej do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych lub do urlopu dodatkowego  - w wymiarze 10 dni roboczych - na podstawie odrębnych przepisów.  Jeżeli  osoba niepełnosprawna  jest uprawniona, na podstawie odrębnych przepisów, do urlopu wypoczynkowego w wymiarze niższym niż 10 dni roboczych, zamiast urlopu przysługuje jej urlop dodatkowy z tytułu niepełnosprawności w wymiarze 10 dni.

Osoba zaliczona do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności ma także prawo do zwolnienia od pracy w wymiarze do 21 dni roboczych w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym, nie częściej niż raz w roku. Pracownik ubiegajacy się o udział w turnusie powinien uzyskać od lekarza sprawującego nad nim opiekę wniosek o skierowanie na taki turnus.  We wniosku lekarz określa rodzaj turnusu oraz czas jego trwania. Pracownik powinien przedstawić skierowanie na turnus rehabilitacyjny w takim terminie, ktory umożliwi pracodawcy zapewnienie normalnego toku pracy w zakładzie pracy.Podstawą wypłaty wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy w związku z pobytem na turnusie rehabiltacyjnym jest przedłożony pracodawcy dokument potwierdzający uczestnictwo w turnusie. Wynagrodzenie jest obliczane tak samo jak e kwiwalnet pieniężny za urlop wypoczynkowy.  

Pracownikowi niepełnosprawnemu z orzeczeniem o zancznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności przysługuje zwolnienie od pracy w celu :

  • wykonania badań specjalistycznych
  • poddania się zabiegom leczniczym lub usprawniającym
  • uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego lub jegi naprawy, jeżeli te czynnoci nie mogą być wykonane poza godzinami pracy.

Osobie zatrudnionej, która w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej utraciła zdolność do pracy na dotychczasowym stanowisku pracodawca jest zobowiązany wydzielić lub zoeganizować inne, odpowiednie stanowisko pracy z zapleczem socjalnym, nie później niż w okresie 3 miesięcy od daty zgłoszenia przez tę osobę gotowości do przystąpienia do pracy. Zgłoszenie gotowości przystąpienia do pracy powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia uznania tej osoby za niepełnosprawną.

Niezbędne racjonlne usprawnienia w związku z wykonywaniem pracy przez osobę niepełnosprawną pracodawca powinien zapewnić w sytuacji gdy:

  • pozostaje w nim w stosunku pracy
  • uczestniczy w procesie rekrutacji lub odbywa szkolenie, staż, przygotowanie zawodowe albo praktyki zawodowe lub absolwenckie.

Zrealizowanie tych usprawnień nie może skutkować nieproporcjonalnie wysokimi obciążeniami dla pracodawcy. 

Niedokonanie niezbędnych racjonalnych usprawnień uważa się za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu według rozumienia ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeksu Pracy.